Ekonomi Politika Gündem

Mevcut ekonomi kuramları, olayları ve ilişkileri açıklarken teorik geçmişlere bakar ve örnek alırlar. Oysa çağımızda değişken piyasaların dinamik koşulları mevcut teorilerin açıklama gücünün düştüğünü göstermektedir. Bu durumda klasik olarak tek başlıktan ekonomiye bakamak büyük hatalara yol açar.   Nobel ekonomi ödüllerinin gelişimine bakarsanız artık davranışsal finans ve davranış ekonomisi üzerine kuramların ödüle layık olduğunu göreceksiniz.  İstatistikte bile artık standart normal dağılım eğrileri geçerliliğini sadece teorisyenlere bırakmakta bununla birlikte üstbasık ve yanbasık dağılımların kullanıldığı yere göre daha etkili sonuçlar verdiği görülmektedir.  Hatta bu durum Sayın Deniz Gökçenin ilgisini çekmiş olacakki yakın geçmişte byu konu üzerine bir yazı derlemiştir. Tekrar sorumuza dönecek olursak, nerede bu teoriler ? Bana göre ı zaman büyük ekonomistleri, hatta onların teorilerinide aramızdan almaktadır. Artık çoklu kalıplardan analizler gerçekleştirmek ve standart olmayan dağılımları kullanmak bir mecburiyet haline gelmektedir. Bu çerçeve bir kenarda dursun hadi gelin ücretli çalışanların gelirlerine ne olduğunu analiz edelim.

Benim hipotezim ücretli çalışanların ücretlerinin arttığı değil azaldığı yönündedir. Hatta TÜİK’in yayınladığı son istatistikler bu gerçeği dahada açığa vurmaktadır.  Yapılan hesaplamalarda kullanılan yöntemlerin ve temsilci değişkenlerin seçiminde yapılan ayıp kabul edilebilecek hataların göz ardı edildiği varsayımıyla analizimizi değerlendirilerim:

TÜİK  Haber bülteni Sayı : 210 dan alınan bazı bilgilere göre ücret artışlarını incelemek gerekmekte ve buna mukabil enflasyon artışlarını incelemek gerekmektedir. Hadi hep birlikte TÜİK sitesinden istihdam işsizlik ücret başığılı altından ücret başlığını inceleyelim ve 3 aylık dönemler halinde değerlendirelim. Hatta bununlada kalmayalım enflasyon oranlarınıda aynı dönemlere denk gelecek şekilde aynı tablo üzerinde inceleyelim.

Sol sütundaki veri aylık ortalama brüt ücreti (fazla mesai hariç) içermekte, ayrıca kamu ve özel sektör ayırımına gidilmemekte, sağ sütundaki veride ilgili aydaki enflasyon endeksini vermekte; elbette veriler bu şekildede bir anlam ifade etmemekte. Şimdi gelin basit bir analiz yapalım, ücret değişimleeiyle enflasyon değişimlerini inceleyelim, bakalım ne sonuç çıkacak. Yüzdesel değişim cinsinden dönemlerarası değişim değerlendirildiğinde, aşağıdaki tabloya ulaşmak mümkündür.

  Tabloda 1. sütun dönemi, 2. sütun ücret artışındaki değişimi göstermektedir.3. sütunda ise enflasyondaki dönemler arası değişim bulunmaktadır.  Ancak analizimiz 4. sütunda, fark sütununda  ceryan etmektedir. Fark sütunu bu  2 ve 3. sütunlar arasındaki farkı göstermektedir. Diğer bir iadeyle ücretlerin ne kadar ve ne yönde değiştiğini dönemsel olarak göstermektedir. 4. Sütunu dikey olarak toplayacak olursak   %5,4 brüt bir oran çıkmaktadır.  Ülkemizde net ve brüt ücretler arasındaki farkın  yaklaşık %35 olduğu varsayılırsa 1.35 * 5.24 işlemiyle bu fark %7,29 olarak ortaya çıkmaktadır. Ne demek bütun bunlar ne oluyor ne hesaplıyoruz bu %7,29 ne demek diye soranlar mevcut, hemen açıklık getirelim. Bu %7,29 hane halkı gelirinde son 2 yılda oluşan düşüş. Diğer bir ifadeyle son iki yılda yaklaşık %7,29 gelirimizde kayıp oluşmuş.  Hatta öyleki Enflasyon hesaplama yöntemleri kullanılan kalemler evrilip çevrilse bile bu analiz TÜİK sitesine bağlı yapıldığı için geçerliliğini korumaktadır.

Büyük kayıplara alışkın halkımız için söyleyeyim bu oran   çok yüksek bir orandır, net düşüşü olmasada nete çok yakın bir oranı temsil eder ve siz istesenizde istemesenizde cebinizden çıkar gider. Bu çıkan para kötü ekonomi politikalarının sonucudur. Hatalı kararların maliyetidir.  Şimdi çok büyük bir başarı söz konusuymuş gibi Gini katsayısı ile orta sınıfın gelir paylaşımında daha adil politikaların söz konusu olduğunu iddia edenlere sorarım. Gini katsayısı burada nerede?

Herkese iyi çalışmalar diliyorum.