Ekonomi Politika Gündem

Çok değil bir kaç gün önce okuduğum bir haberde 7 yıl boyunca dalgalı kurun devam edeceğine ilişkin bir açıklamata rastlamıştım. Sonunda ekonomide bazı kavramlar yerine oturuyor demeye kalmadan İş Yatırım'ın düzenlediği ''Geniş Açı'' toplantısında Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Prof. Dr.Robert Mundell'ın "Dövize Müdahale Edilmeli" temelindeki açıklamaları ile tüylerim diken diken oldu. Yazının aslına burdan ulaşabilirsiniz. Belirtmeliyimki Prof. Dr. Robert Mundell'ın çalışma alanı enflasyon, bütçe, işsizlik ve para politikası. Ayrıca nobel ödülünü aldığı konuda "Değişik faiz haddi rejimleri altında parasal ve mali politikaların yürütülmesi ve optimum para birimi". Bu çerçeveden bakılınca belkide kendisinin karşısında konuşmam haddim değildir. Ancak bu konuda başarılı bir yazar olan  Erkan Kumcu'nun Prof. Dr. Robert Mundell ve aldığı Nobel ödülü hakkındaki düşüncelerine bir göz atın . Özellikle belirtmek istiyorumki ekonomi kuramları stabil süreçlerle ifade edilemezler. Dinamik süreçlerle ekonomi tanımlamaları yapılırken ileri matematik teknikleride sosyal ilişkileri göz ardı eder. Bu konudan daha önce bahsetmiştim.  Sabit kur sistemleri altında ekonominin alacağı risk, değişkene oranla çok azdır.  Değişken kur piyasa dinamiklerini risk yönteim sistemleri kullanmaya ve analiz yapmaya zorlar. Sabit kur sistemide sahte bir güven ortamı sağlayarak ekonominin üstündeki yükü kırılacağı noktaya kadar para politikasının üstüne atar. Hatırlamıyormuz acaba? Sabit kur sisteminin tehliklerini daha önce ulus olarak tecrübe etmedik mi?   Bir sabah kalkıp hep beraber kan ağlamadıkmı, dış borcumuz %30 lar oranında bir artış göstermedi mi? Bu ülkenin halkının cebindeki para bir anda eksilmedi mi?.  Sabit kur sistemine güvenen Rusya'nın başına benzer olaylar gelmedi mi?.

Temcit pilavı gibi önümüze TL aşırı değerlendi, cari açık arttı yazıları sunan yazarlarla işbirliği yapmanın sebebi nedir? Bakın dövizin aşırı yükseldiğine veya düştüğüne kafadan karar veremezsiniz. Bu konuda, bütçe açığı ve dış ticaret ilgili verilere bakıp nihai kararlara varmanız ise son derece yanlıştır. Konuyla ilgilenen okurlarım burdaki yazıma muhakkak göz atsınlar. İnanın Prof. Dr. Robert Mundell'ı  okudukça ben kriz geçirdim. 1980 lere ait iktisat kuramlarıyla sabit kur sistemlerini savunmak hangi aklın ürünü anlayamadım. İddia ediyorum  Bir ülkenin maliye ve para politikaları nasıl olursa olsun, dövizi serbest bırakıp veya en azından peggy, (kirli) kur sistemlerine geçip piyasa aktörlerini bu şartlar altına hazırlamak çok daha doğrudur. Milenyum ekonomilerinde her şeyin günlük değiştiği ortamlarda, risk yönetimi, türev piyasalar gibi konuların önem kazandığı bir ortamda kuru sabitleyip ülkenizdeki kur riskini kaldırdığınızı sanırsanız çok yanılırsınız. O sabitlediğinizi sandığınız kur üstüne, serbest sermaye hareketleriyle paranızı gelen gidene peşkeş çekersiniz haberiniz olmaz.  Yazdıkları içerisinde kısmen doğru yerler bulunsada Prof. Dr. Robert Mundell'a kesinlikle katılmıyorum, bu ülkede kriz olsa parasını Ahmetler, Mehmetler ödüyor,  bir gecede iflas eden şirketler ödüyor, yetmiyor, acı ilaç içiliyor ertesi seçimlerde hükümetler ödüyor bu işin yourumuda uzaktan bakıpta ahkam kesen IMF, Dünya Bankası yetkilerine düşüyor. Buyrun küçük bir tarih dersi olsun  Fischer'in  çok değil 4 yıl önceki açıklamalarına bir bakın.

Son olarak ihracat artsa, ihracat artış hızı düştü yazılıyor, döviz düşse TL aşırı değerlendi deniyor, enflasyon düşse cari açık diye diretiliyor, dış borç azalsa işsizlik arttı nidaları başlıyor, demekki hiç iyi bişey olmuyor.  Bir şeyi kırk kere söylersen olurmuş mantığı ile hep beraber başladık gene TL aşırı güçleniyor.